POBOLJŠANJE GEOMETRIJSKE PRECIZNOSTI RADIOTERAPIJSKOG TRETMANA I OPTIMIZACIJA RADNOG TOKA – KOMPARATIVNA EVALUACIJA POVRŠINSKI VOĐENE RADIOTERAPIJE I KONUSNE KOMPJUTERIZIRANE TOMOGRAFIJE

Muhamed Topčagić1, Adnan Huskić1, Jasenko Prcić1

1Univerzitetski klinički centar Tuzla, Bosna i Hercegovina

*Dopisni autor: Muhamed Topčagić, muhamed.topcagic@fzs.unsa.ba

DOI: https://doi.org/10.17532/cort.2026.1.4

Uvod: Razvoj savremene površinski vođene radioterapije (SGRT – Surface Guided Radiation Therapy) značajno je unaprijedio pouzdanost radioterapijskog tretmana u smislu precizne isporuje terapijske doze zračenja na ciljni volumen uz minimalno ozračivanje okolnog zdravog tkiva. U kombinaciji s naprednim tehnikama poput radioterapije vođene slikom (IGRT – Image Guided radiation Therapy), SGRT omogućava visoku geometrijsku preciznost radioterapijskog tretmana, poboljšanje efikasnost radnog toka uz neinvazivno praćenje položaja pacijenta u realnom vremenu bez dodatnog jonizujućeg zračenja.

Cilj rada je izvršiti komparativnu evaluaciju površinski vođene radioterapije (SGRT) i konusne kompjuterizirane tomografije (CBCT) u odnosu na geometrijsku preciznosti radioterapijskog tretmana tretmana, efikasnosti tretmana i optimizaciju radnog toka.

Materijal i metode: Istraživanje obuhvata pacijentice oboljele od karcinoma lijeve dojke koje su tretirane u periodu od 01.10.2025. do 31.5.2026. godine SGRT tehnikom iradijacije sa zadržanim disanjem u dubokom inspiriju (DIBH – Deep Inspiration Breath Hold) terapijskom dozom od 40.05. Gy u 15 dnevnih frakcija.

U istraživanju su analizirani:

Geometrijska preciznost radioterapijskog tretmana – koincidencija izocentra i odstupanje u odnosu tri translatorne ravni (X, Y, Z) i rotacija (PITCH, Roll, Tilt),

Efikasnost radnog toka – trajanje pojedinačnih frakcija i ukupno trajanje tretmana,

Sigurnosni parametri – broj Beam Hold događaja (SGE – Significant Gating Event).

Rezultati: Srednja vrijednost geometrijske nepreciznosti iznosila je 0.48 mm (SD=0.69) po X osi, 0.51 mm (SD=0.71) po Y osi i 0.53 mm (SD=0.73) po Z osi. Prosječno odstupanje SGRT od CBCT izocentra iznosilo je 0.93 mm (±0.7) po X osi, 1.35 mm (±1.0) po Y osi i 1.05 mm (±0.8) po Z osi. Zabilježen je veći pomak SGRT po Y osi. Ukupno 89.73 frakcija je isporučeno unutar geometrijskog pomaka <3mm uz prosječno 3.4 Beam Hold događaja po frakciji. Primjenom SGRT smanjuje se prosječno vriijeme trajanja frakcije za 24.2%, a i ukupno treajanje radioterapijskog kursa za 1.5h.

Zaključak: CBCT predstavlja standard u primjeni savremenih radioterapijskoh tehnika (IMRT, IMAT, SRT) zbog pouzdane i precizne vizualizacije ciljnog volumena i rizičnih organa. SGRT omogućava dinamičko praćenje položaja pacijenta u realnom vremenu bez dodatnog jonizujućeg zračenja, kao i brži set-up uz veći komfor za pacijenta. Sinergijska primjena SGRT i CBCT se može smatrati zlatnim standardom u savremenoj radioterapiji.

Ključne riječi: radioterapija, SGRT, CBCT, DIBH, karcinom dojke, geometrijska preciznost, optimizacija, efikasnost